Katalog › Ranne zwierzę

Znalazłeś ranne zwierzę? Sprawdź, kto pomaga w Twojej gminie

Za ranne zwierzę bez właściciela odpowiada gmina, na której terenie je znalazłeś. Jej program opieki nad zwierzętami musi zapewnić całodobową pomoc weterynaryjną po zdarzeniach drogowych z udziałem zwierząt. Wpisz gminę, a pokażemy, kogo wskazała w programie na 2026 r.

Nie wiesz, w jakiej gminie jesteś, albo zwierzę leży na jezdni? Dzwoń na 112.

Co zrobić krok po kroku

  1. Zadbaj o bezpieczeństwo. Na drodze włącz światła awaryjne i ustaw trójkąt ostrzegawczy. Ranne zwierzę może ugryźć ze strachu, więc nie dotykaj go gołymi rękami. Gdy zwierzę albo zdarzenie stwarza zagrożenie na jezdni, dzwoń na 112.
  2. Zadzwoń do urzędu gminy, na której terenie jest zwierzę. Opieka nad bezdomnymi zwierzętami to zadanie gminy. Jej program musi zapewnić całodobową pomoc weterynaryjną po zdarzeniach drogowych z udziałem zwierząt. W wielu gminach to urząd, straż gminna albo policja wzywa lekarza, z którym gmina ma umowę. Jeśli program podaje numer, znajdziesz go przy swojej gminie.
  3. Po godzinach pracy urzędu dzwoń do straży gminnej lub miejskiej (986, jeśli działa w Twojej gminie) albo na policję (112).
  4. Lecznica z programu gminy pomaga zwierzętom bez właściciela na zlecenie gminy. Zanim tam pojedziesz, zadzwoń i powiedz, że chodzi o zwierzę bez właściciela z terenu tej gminy. Własne zwierzę lecznica przyjmuje na zwykłych zasadach.
  5. Dzikie zwierzę. Sarna, dzik czy jeleń to zwierzęta łowne, własność Skarbu Państwa. Nie zabieraj ich. Zgłoś zdarzenie gminie albo na 112. Program gminy często wskazuje lecznicę albo koło łowieckie. Ranne ptaki i inne dzikie zwierzęta przyjmują ośrodki rehabilitacji z wykazu Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska ↗.
  6. Martwe zwierzę zgłoś w urzędzie gminy, a martwą zwierzynę łowną także kołu łowieckiemu, jeśli program je wskazuje.

Jeśli to Ty potrąciłeś zwierzę

Kierowca pojazdu mechanicznego, który potrącił zwierzę, ma obowiązek w miarę możliwości zapewnić mu pomoc albo zawiadomić jedną ze służb, np. lekarza weterynarii, policję, straż gminną, Służbę Leśną albo strażnika łowieckiego (art. 25 ustawy o ochronie zwierząt). Niewykonanie tego obowiązku jest wykroczeniem (art. 37 ust. 1). Zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu i zadzwoń pod numer z programu gminy albo na 112.

Kto płaci za pomoc

Koszty programu ponosi gmina (art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt). Ustawa nie przewiduje opłat dla osoby, która zgłasza ranne zwierzę. Jeśli sam zawieziesz je do innej lecznicy niż ta z programu, nie ma pewności, że gmina zwróci koszt. Zanim zapłacisz, zadzwoń do urzędu gminy albo pod numer z programu.

Twoje zwierzę jest ranne

Z własnym psem albo kotem nie czekaj na gminę: jedź do najbliższej lecznicy, a najpierw zadzwoń.

Zwierzę ma obrożę albo czip

Numer telefonu na adresówce pozwala od razu zawiadomić właściciela. Czip odczyta lecznica albo schronisko. Jednej publicznej wyszukiwarki numerów czipów jeszcze nie ma. Państwowy Krajowy Rejestr Oznakowanych Psów i Kotów przewiduje ustawa z 15 maja 2026 r., a rejestr ma działać od czerwca 2028 r.

Więcej o czipach i rejestrze: Czipowanie psa i kota.

Dzikie zwierzę

Rannego dzikiego zwierzęcia gatunku chronionego, np. jeża albo ptaka, wolno złapać, żeby zawieźć je do lekarza weterynarii albo do ośrodka rehabilitacji zwierząt (§ 9 pkt 3 lit. b rozporządzenia w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt). Ten wyjątek nie pozwala zatrzymać zwierzęcia u siebie. Ośrodki działają na zezwolenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska: wykaz ośrodków rehabilitacji zwierząt ↗.

Co mówią programy gmin

Sprawdziliśmy programy 2479 gmin na 2026 r. 2426 z nich wskazuje podmiot do całodobowej pomocy po zdarzeniach drogowych, najczęściej lecznicę. W 24 gminach obowiązującego programu nie znaleźliśmy. Tam zgłoś zwierzę w urzędzie gminy, a po godzinach na policję (112). Wszystkie gminy z numerami i uchwałami: Programy gmin.

Przepisy

  • Opieka nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywanie należą do zadań własnych gmin (art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt).
  • Rada gminy co roku do 31 marca uchwala program opieki nad zwierzętami. Program obejmuje m.in. „zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt” (art. 11a ust. 1 i ust. 2 pkt 8).
  • Według Naczelnego Sądu Administracyjnego ten obowiązek dotyczy każdego zwierzęcia poszkodowanego w zdarzeniu drogowym, nie tylko bezdomnego (wyrok z 17 kwietnia 2019 r., II OSK 1503/17). Zakres i tryb pomocy określa uchwała gminy.
  • Kierowca, który potrącił zwierzę: art. 25 i art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt.

Teksty: ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, tekst ujednolicony w ISAP ↗ i rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. 2022 poz. 2380) ↗.

Opracowanie: zespół wetmapa. Przepisy według stanu na 2 listopada 2026 r., programy gmin według stanu na 17 listopada 2026 r. (Programy gmin).