Katalog › Sylwester i fajerwerki
Sylwester i fajerwerki: jak przygotować psa i kota i co zrobić, gdy zwierzę ucieknie
Przygotuj dom i dane kontaktowe kilka dni wcześniej, bo w Sylwestra największym zagrożeniem bywa ucieczka przestraszonego zwierzęcia. Gdy zwierzę jest ranne, zadzwoń do lecznicy przed wyjazdem.
Otwarte teraz blisko Ciebie
W katalogu jest 3908 lecznic w 414 miastach. Pokażemy 3 najbliższe, według odległości.
Całodobowe lecznice: Warszawa · Wrocław · Kraków · Łódź · Poznań · Gdańsk
Czego się spodziewać
Lęk przed fajerwerkami jest częsty. W ankiecie z Nowej Zelandii miało go 46% psów i kotów [3]. Psy częściej okazują niepokój i próbują uciekać, a koty się chowają [3, 4]. U większości psów lęk mija do następnego ranka, ale u części trwa tygodniami [1].
Kilka dni przed Sylwestrem
- Porozmawiaj z lekarzem weterynarii, jeśli zwierzę boi się huku. Lęk przed hałasem da się łagodzić i mu zapobiegać, a gdy pojawia się nagle u starszego psa, bywa objawem bólu [2]. Nie podajemy tu żadnych preparatów: o nich decyduje lekarz.
- Sprawdź czip i swoje dane w bazie. W schroniskach w USA najczęstszą przyczyną, dla której nie udało się oddać właścicielowi zwierzęcia z czipem, był nieaktualny numer telefonu. Ponad 40% sprawdzanych czipów nie było w ogóle zarejestrowanych w bazie [6]. Państwowy rejestr psów i kotów zacznie działać dopiero w 2028 r. (zob. Czipowanie psa i kota).
- Załóż adresówkę z numerem telefonu. Część zaginionych psów wraca do domu właśnie dzięki identyfikatorowi na obroży [7, 8].
- Przygotuj kryjówkę. Dla psa to miejsce, które już wcześniej kojarzy się z odpoczynkiem, np. przykryte legowisko albo klatka, do której wchodzi sam i z której zawsze może wyjść [2]. Kot najczęściej reaguje chowaniem się [3, 4], więc daj mu pudełko albo inne zaciszne miejsce [5].
31 grudnia i w noc sylwestrową
- Zasłoń okna. Zasłony i rolety ograniczają błyski [2].
- Huk możesz trochę przytłumić stałym dźwiękiem, np. wentylatora. Dowody na to są jednak słabe [2].
- Nie wyciągaj zwierzęcia z kryjówki i nie przytrzymuj go na siłę. Jeśli samo szuka kontaktu, możesz być blisko i spokojnie je pogłaskać [2].
- Nie wypuszczaj psa ani kota samego na zewnątrz. Ucieczka to jedna z typowych reakcji na fajerwerki [4].
Kiedy jechać do lecznicy od razu
Zadzwoń i jedź, gdy zwierzę [9, 10]:
- mocno krwawi;
- ma trudności z oddychaniem;
- nie może stanąć na łapie albo podejrzewasz złamanie;
- zostało potrącone albo spadło z wysokości, nawet jeśli wygląda dobrze: skutki urazu mogą ujawnić się do 48 godzin później [10].
Telefon przed wyjazdem pozwala lecznicy przygotować się na Twój przyjazd [9]. Więcej: Kiedy jechać do weterynarza od razu.
Zwierzę uciekło: co robić
- Od razu przeszukaj okolicę. W badaniu w USA psy najczęściej odnajdywano w sąsiedztwie, a koty często wracały same [7].
- Zadzwoń do schroniska i straży miejskiej albo gminnej, a potem odwiedź schronisko. Właściciele, którzy kontaktowali się ze schroniskiem, częściej odzyskiwali psa [8]. Wyłapywanie bezdomnych zwierząt to zadanie gminy (art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt). Schronisko wskazane w programie Twojej gminy znajdziesz w Programach gmin.
- Rozwieś w okolicy kartki ze zdjęciem i numerem telefonu. Dzięki nim odnajdywano część psów [8].
- Zadzwoń do bazy, w której zarejestrowano czip, i sprawdź swoje dane [6]. Poproś pobliskie lecznice o telefon, jeśli ktoś przyniesie zwierzę do odczytu czipa.
- Szukaj kilka dni. W tym samym badaniu połowa psów wróciła w ciągu 2 dni, ale niektóre dopiero po 3 tygodniach [8].
Wetmapa nie prowadzi tablicy zaginionych zwierząt.
Fajerwerki a prawo (stan na listopad 2026 r.)
- Ogólnopolskiego zakazu nie ma. Ustawa o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego nie określa, w jakie dni wolno używać fajerwerków. Fajerwerki klas F1–F3 można sprzedawać wyłącznie osobom pełnoletnim, po okazaniu dokumentu tożsamości (art. 65 ust. 2 ustawy z 13 czerwca 2019 r.).
- Ograniczenia lokalne wprowadzają wojewodowie w rozporządzeniach porządkowych. Przykład: w województwie lubelskim w 2025 r. obowiązywał zakaz w miejscach publicznych od 24 grudnia do 31 stycznia, z wyjątkiem 31 grudnia i 1 stycznia. Rada gminy może wydawać przepisy porządkowe tylko w sprawach, których nie regulują ustawy, i tylko gdy jest to niezbędne dla bezpieczeństwa i porządku (art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym). Wojewoda dolnośląski stwierdził nieważność uchwał o zakazie fajerwerków we Wrocławiu (24.02.2026) i w Szklarskiej Porębie (13.01.2026). Przed Sylwestrem sprawdź komunikaty wojewody i swojej gminy.
- W Sejmie jest projekt zakazu używania fajerwerków klas F2 i F3 przez osoby prywatne. Gmina mogłaby w nim zezwolić na nie 31 grudnia i 1 stycznia. Projekt nie został uchwalony (stan z 2 listopada 2026 r.), więc na ten Sylwester przepisy się nie zmieniają.
- Kiedy dzwonić: na 112 przy pożarze, rannych albo bezpośrednim zagrożeniu. Zakłócanie spoczynku nocnego i porządku publicznego jest wykroczeniem (art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń).
Przypisy
- Riemer S. Not a one-way road: severity, progression and prevention of firework fears in dogs. PLoS ONE 2019;14(9):e0218150. doi:10.1371/journal.pone.0218150 (PMC6730926).
- Riemer S. Therapy and prevention of noise fears in dogs: a review of the current evidence for practitioners. Animals 2023;13(23):3664. doi:10.3390/ani13233664 (PMC10705068).
- Dale AR, Walker JK, Farnworth MJ, Morrissey SV, Waran NK. A survey of owners' perceptions of fear of fireworks in a sample of dogs and cats in New Zealand. N Z Vet J 2010;58(6):286–291. doi:10.1080/00480169.2010.69403.
- van Herwijnen IR, Vinke CM, Arndt SS, Roulaux PEM. Firework aversion in cats and dogs as reported by Dutch animal owners. Vet Anim Sci 2024;26:100402. doi:10.1016/j.vas.2024.100402 (PMC11533647).
- van der Leij WJR, Selman LDAM, Vernooij JCM, Vinke CM. The effect of a hiding box on stress levels and body weight in Dutch shelter cats; a randomized controlled trial. PLoS ONE 2019;14(10):e0223492. doi:10.1371/journal.pone.0223492 (PMC6791553).
- Lord LK, Ingwersen W, Gray JL, Wintz DJ. Characterization of animals with microchips entering animal shelters. J Am Vet Med Assoc 2009;235(2):160–167. doi:10.2460/javma.235.2.160.
- Weiss E, Slater M, Lord L. Frequency of lost dogs and cats in the United States and the methods used to locate them. Animals 2012;2(2):301–315. doi:10.3390/ani2020301 (PMC4494319).
- Lord LK, Wittum TE, Ferketich AK, Funk JA, Rajala-Schultz PJ. Search and identification methods that owners use to find a lost dog. J Am Vet Med Assoc 2007;230(2):211–216. doi:10.2460/javma.230.2.211.
- MSD Veterinary Manual (Merck), wersja dla właścicieli: „What to Do in a Dog or Cat Emergency” (przegląd XII 2025). https://www.merckvetmanual.com/special-pet-topics/emergencies/what-to-do-in-a-dog-or-cat-emergency
- MSD Veterinary Manual (Merck), wersja dla właścicieli: „Evaluation and Initial Treatment of Dog and Cat Emergencies” (przegląd XII 2025). https://www.merckvetmanual.com/special-pet-topics/emergencies/evaluation-and-initial-treatment-of-dog-and-cat-emergencies
Przepisy: ustawa z 13.06.2019 o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi… (Dz.U. 2023 poz. 1743), art. 65 ust. 2; ustawa o samorządzie gminnym (Dz.U. 2025 poz. 1153), art. 40 ust. 3; Kodeks wykroczeń (Dz.U. 2025 poz. 734), art. 51 § 1; rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z 13.01.2026 i 24.02.2026; rozporządzenie porządkowe nr 40 Wojewody Lubelskiego z 19.12.2025; projekt ustawy, druk sejmowy nr 2151.
Opracowanie: zespół wetmapa na podstawie źródeł w przypisach. Stan wiedzy: 2 listopada 2026 r. Następny przegląd: listopad 2027 r.